tel. +48 42 636 38 21
+48 506 155 911
NIP 7262636381
RIK 1/2010
REGON 101022466
NUMER KONTA BANKOWEGO
Bank Pekao S.A. 91 1240 3028 1111 0010 3752 7380
W Centrum Dialogu działa zainstalowaliśmy dwa wózki ewakuacyjne dla osób z niepełnosprawnościami.
Zwiększamy dostępność i bezpieczeństwo instytucji, dzięki realizacji projektu „Dostępny Dialog – projektowanie uniwersalne w Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi”.
Przedsięwzięcie grantowe jest realizowane w ramach projektu Projektowanie uniwersalne kultury – dostępność w instytucjach kultury finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach działania 3.3 „Systemowa poprawa dostępności” Priorytetu III „Dostępność i usługi dla osób z niepełnosprawnościami” Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 realizowanego przez Narodowe Centrum Kultury

{gallery}puk_krzeselka{/gallery}
Jak rozmawiać o trudnych doświadczeniach przeszłości i przekazywać pamięć o nich kolejnym pokoleniom? Co o historii Holokaustu mogą powiedzieć sobie przedstawiciele różnych generacji i czego mogą nauczyć się od siebie nawzajem?
W imieni organizatora - Akademi Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi - zapraszamy na wydarzenie „Dialog z trudną historią”, organizowane w ramach międzynarodowego projektu REM Heritage. Spotkanie odbędzie się w Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi i stworzy przestrzeń do międzypokoleniowej rozmowy o historii, pamięci i dziedzictwie Holokaustu.
Data: 09 października 2026 r., godz. 10:00–14:00
Miejsce: Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi, Park Ocalałych, ul. Wojska Polskiego 83, Łódź
Organizatorzy: Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi, Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi oraz Stowarzyszenie Dialogu Młodzieży
Pamięć o trudnych wydarzeniach historycznych jest przekazywana z pokolenia na pokolenie – poprzez edukację, rodzinne historie, świadectwa, miejsca pamięci i osobiste doświadczenia. Każde pokolenie może jednak patrzeć na przeszłość z innej perspektywy i zadawać jej inne pytania.
Podczas wydarzenia „Dialog z trudną historią” chcemy stworzyć przestrzeń do spotkania i rozmowy przedstawicieli różnych generacji. Do wspólnej refleksji zaprosimy młodzież, nauczycieli i edukatorów oraz osoby ze starszego pokolenia, dla których historia Holokaustu może być szczególnie bliska poprzez pamięć rodzinną, lokalną lub doświadczenia własnego pokolenia.
Wspólnie zastanowimy się nad tym, jak zmienia się pamięć o Holokauście, jak przekazywać ją kolejnym pokoleniom oraz jak rozmawiać o trudnej historii w sposób otwarty i odpowiedzialny. Ważnym elementem wydarzenia będzie możliwość poznania różnych doświadczeń i punktów widzenia oraz bezpośredniej wymiany refleksji między uczestnikami.
Podczas spotkania zaprezentujemy również działania i rezultaty międzynarodowego projektu REM Heritage, którego jednym z ważnych założeń jest wykorzystywanie dialogu międzypokoleniowego w edukacji historycznej.
Do udziału zapraszamy przedstawicieli różnych pokoleń, w szczególności:
Wydarzenie ma być przede wszystkim przestrzenią spotkania pokoleń, rozmowy i wzajemnego słuchania – okazją do spojrzenia na trudną historię z różnych perspektyw i wspólnej refleksji nad tym, jak zachować jej pamięć dla przyszłych pokoleń
Zgłoszenia są przyjmowane do 7 października. Szczegóły oraz formularz zgłoszeniowy znajdują się na stronie ahe.lodz.pl
Czy słowa mają moc zmieniania świata? My wierzymy, że tak! Zapraszamy klasy szkół ponadpodstawowych do uczestnictwa w cyklu debat oksfordzkich, pt. CZŁOWIEK W CENTRUM, który realizujemy we współpracy ze Stowarzyszeniem Dialogu Młodzieży. Mecenasem projektu jest Wyższa Szkoła Biznesu i Nauk o Zdrowiu w Łodzi.
Aby zgłosić klasę do wysłuchania debaty, prosimy o maila na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Dzień Edukacji Narodowej przypadający na 14 października jest polskim świętem oświaty i upamiętnia powstanie Komisji Edukacji Narodowej w 1773 roku. Dzień ten jest podziękowaniem nauczycielom i pedagogom za ich wysiłek i pracę na rzecz edukowania młodych ludzi i wychowania kolejnych pokoleń.
Fundacja 4 KROKI i Centrum Dialogu im Marka Edelmana w Łodzi, współtworzą tę konferencję, ponieważ wierzymy, że jakość naszych relacji zaczyna się od jakości rozmowy.
Żyjemy w świecie wielu perspektyw, potrzeb, doświadczeń i konfliktów. Jednocześnie wybieramy współtworzyć świat, w którym możemy uczyć się spotykać ze sobą i z drugim człowiekiem z ciekawością, empatią i szczerością.
Widzimy konflikt jako ważną informację o tym, co domaga się zauważenia, usłyszenia lub zmiany. Może stać się początkiem rozmowy, lepszego rozumienia siebie, aktualizacji relacji i poszukiwania nowych sposobów bycia razem.
Dlatego chcemy rozwijać kompetencję bycia w rozmowie — w domach, rodzinach, szkołach, miejscach pracy, organizacjach i lokalnych społecznościach. Wiemy, że kompetencji porozumiewania się można się uczyć przez całe życie.
Chcemy łączyć ludzi, którzy sami są zmianą, którą chcą wnosić do świata. Ludzi gotowych praktykować empatyczną i szczerą rozmowę w swoich relacjach i przekazywać go dalej — dzieciom, uczniom, klientom, współpracownikom i społecznościom.
Przyjdź, zainspiruj się i bądź zmianą.
Podczas konferencji „Wolisz mieć rację czy relację? — Jak rozmawiać, kiedy jest trudno?” możesz rozwijać kompetencje, które przydają się wszędzie tam, gdzie spotykają się ludzie, różne perspektywy, potrzeby i emocje.
Kiedy:
06-07 października 2026 w Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi.
Możesz wzmocnić:
Samoświadomość
Rozpoznawanie i przetwarzanie emocji, automatycznych reakcji oraz świadome wybieranie kolejnego kroku.
Samoregulację
Zauważanie swoich emocjonalnych stanów oraz odzyskiwanie dostępu do wyboru i świadomego działania.
Empatyczne słuchanie
Słuchanie i usłyszenie tego, co znajduje się głębiej – potrzeb, wartości i rzeczy ważnych.
Szczerość
W odróżnieniu od innych form wyrażania się – ocen, osądów, zastraszania, zawstydzeń i obwiniania.
Wnoszenie własnego głosu
Wyrażanie tego, co widzisz, czujesz i czego potrzebujesz, z większą jasnością, szczerością i odpowiedzialnością.
Tworzenie i przyjmowanie granic
Mówienie „tak” i „nie” w zgodzie ze sobą oraz przyjmowanie granic drugiej osoby jako informacji o tym, co jest dla niej ważne.
Radzenie sobie w konflikcie
Rozpoznawanie stanowisk, strategii, racji i potrzeb oraz odnajdywanie tego, co może otwierać przestrzeń do dalszej rozmowy.
Przyjmowanie różnych perspektyw
Pozostawanie przy własnym zdaniu z jednoczesną gotowością do poznawania doświadczenia i punktu widzenia drugiego człowieka.
Deeskalację
Rozpoznawanie momentu wzrostu napięcia i świadome wybieranie działań, które pomagają przywracać bezpieczeństwo, kontakt i możliwość dialogu.
Prowadzenie trudnych rozmów
Rozmawianie o różnicach, złości, rozczarowaniu, granicach i konflikcie również wtedy, gdy stawka emocjonalna jest wysoka.
Mediowanie
Korzystanie z prostych praktyk mediacyjnych, które pomagają przechodzić od różnych stanowisk do wzajemnego usłyszenia i rozpoznania tego, co ważne dla obu stron.
Naprawianie relacji
Branie odpowiedzialności za swój wpływ, słuchanie skutków własnych działań oraz tworzenie warunków do odbudowywania kontaktu i zaufania.
Dialog wewnętrzny
Rozpoznawanie różnych części siebie i ich potrzeb oraz budowanie wewnętrznej relacji opartej na ciekawości, zrozumieniu i współpracy.
A może przede wszystkim…
wzmocnisz zdolność do pozostawania w kontakcie ze sobą i z drugim człowiekiem również wtedy, kiedy jest trudno.
Możesz mieć własne zdanie i jednocześnie być ciekawą lub ciekawym perspektywy drugiego człowieka.
Możesz dbać o siebie i jednocześnie tworzyć przestrzeń dla relacji.
Możesz coraz częściej wybierać, jak chcesz być w rozmowie, konflikcie i relacji.
Kto prowadzi?
Konferencję i warsztaty prowadzą mediatorki i mediatorzy związani z Fundacją 4 KROKI — osoby, które na co dzień pracują z konfliktem, dialogiem, relacjami i budowaniem porozumienia. Sami są zmianą, którą chcą widzieć w relacjach i świecie. W swojej pracy łączą doświadczenie mediacyjne z Porozumieniem z Mocą/ bez Przemocy (NVC), pracą z emocjami, potrzebami, granicami i odpowiedzialnością oraz innymi podejściami wspierającymi wzrost. Wiedzę przekładają na praktykę – w rodzinach, szkołach, organizacjach, społecznościach i własnych relacjach. Wiedzą też, że dialog nie oznacza doskonałości. To gotowość do zatrzymania się, usłyszenia siebie i drugiego człowieka, wniesienia własnego głosu, a czasem również do naprawienia tego, co wydarzyło się między nami.
Mediatorzy i mediatorki sami praktykują to, do czego zapraszają innych: bycia w empatii i szczerości jednocześnie. Na co dzień korzystają z porozumieniowych procesów, które są już zintegrowanymi i użytecznymi zasobami w życiu.
Dla kogo jest ta konferencja?
„Wolisz mieć rację czy relację? — Jak rozmawiać, kiedy jest trudno?”
to konferencja dla Ciebie – jeśli wybierasz lepiej rozumieć siebie i innych oraz rozwijać umiejętność prowadzenia rozmów wtedy, gdy pojawiają się różnice, napięcia, emocje i konflikt.
Zapraszamy osoby dorosłe, zawodowo pracujące z ludźmi, jak i wszystkich, którzy chcą budować bardziej świadome relacje w życiu prywatnym, rodzinnym i społecznym.
Szczególnie zapraszamy:
Osoby pracujące z ludźmi
psycholożki i psychologów, psychoterapeutów, mediatorki i mediatorów, coachów, treerki i trenerów, nterwentów kryzysowych oraz osoby pracujące pomocowo.
Liderki i liderów, menedżerów i zespoły
osoby odpowiedzialne za współpracę, komunikację i rozwiązywanie konfliktów w organizacjach, firmach, instytucjach i zespołach.
Nauczycielki i nauczycieli, osoby związane z edukacją
pedagogów, wychowawców, dyrektorów szkół, pedagogów i psychologów szkolnych, pracowników poradni oraz osoby pracujące z dziećmi i młodzieżą.
Rodziców i opiekunów
którzy chcą lepiej rozumieć konflikty w rodzinie, rozmawiać o granicach i potrzebach oraz wspierać dzieci w radzeniu sobie z emocjami i różnicami.
Pary i osoby pozostające w bliskich relacjach
które chcą nauczyć się rozmawiać również wtedy, gdy każde widzi sytuację inaczej, emocje są silne, a dotychczasowe sposoby komunikacji przestają działać.
Pracownice i pracowników pomocy społecznej, ochrony zdrowia i instytucji publicznych
osoby, które na co dzień prowadzą rozmowy w sytuacjach napięcia, bezradności, kryzysu i sprzecznych potrzeb.
Osoby działające społecznie
przedstawicielki i przedstawicieli fundacji i stowarzyszeń, działaczki i działaczy lokalnych oraz osoby tworzące społeczności i przestrzeń do dialogu.
Studentki i studentów oraz osoby przygotowujące się do zawodów pomocowych,
które chcą rozwijać praktycznie kompetencje porozumiewania się.
I każdego, kto czasem myśli: „Nie wiem już, jak ze sobą i z Tobą rozmawiać?”
Jak rozmawiać, kiedy jest trudno — tak, żeby nie zgubić siebie, drugiego człowieka i tego, co naprawdę ważne?
![]() |
![]() |
W 2026 roku Festiwal Łódź Wielu Kultur odbywa się w formule kroczącej – od maja do listopada z długim weekendem festiwalowym w dniach od 17 do 20 września. Jak co roku w programie znajdą się koncerty, spektakle, performance, wystawy i spotkania dla publiczności w każdym wieku. Tegoroczna edycja to opowieść o pamięci, tożsamości, przemocy, solidarności i możliwościach wspólnego istnienia.
Centrum Dialogu od początku jest miejscem spotkania i rozmowy. Zajmuje się wielokulturową historią Łodzi, ale także współczesnym miastem – różnorodnym, zmieniającym się, należących do wszystkich, którzy je tworzą. Punktem wyjścia dla programu Festiwalu Łódź Wielu Kultur 2026 są, by poprzez sztukę i etykę wspierać walkę o prawa człowieka oraz sprzeciw wobec przemocy. Dzięki formule kroczącego Festiwalu, otworzy się przestrzeń dla spotkań, które mogą trwać i rezonować dłużej, zostawiając pole do pogłębionej refleksji.
Sztuka nie rozwiązuje ludzkich tragedii, ale pozwala je przeżyć – i wyobrazić sobie świat, w którym jest ich mniej. Porusza nasze serca i otwiera głowy, a to może stać się impulsem do zmian większych, niż możemy sobie wyobrazić – mówi Agata Siwiak, Liderka programowa Festiwalu Łódź Wielu Kultur.
Pełny program Festiwalu oraz szczegółowe informacje o wydarzeniach i bilety znajdują się na stronie lodzwielukultur.pl
Miasteczko Festiwalowe w ramach Festiwalu Łódź Wielu Kultur czynne będzie 19 i 20 września, w godz. 10:00-19:00, przy Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Parku Ocalałych. Będzie to otwarta przestrzeń towarzysząca długiemu weekendowi Festiwalu Łódź Wielu Kultur. Na miejscu będzie można coś zjeść, odpocząć, wziąć udział w warsztatach i działaniach artystycznych, a także kupić niszowe produkty, autorskie drobiazgi oraz rzeczy tworzone przez lokalnych twórców.
Miasteczko będzie uzupełnieniem programu odbywającego się w Centrum Dialogu i jego najbliższym otoczeniu. W sobotę zaplanowano m.in. potańcówkę, Punkt Artystycznej Interwencji i OdNowy, warsztaty, spotkanie z artystami związanymi z Centrum, otwarcie instalacji „Latawce dla pokoju”, słuchowisko oraz wieczorne koncerty. W niedzielę program obejmie m.in. potańcówkę hasydzką, spotkanie wokół książki „Stella Maris”, oprowadzanie kuratorskie, warsztaty, słuchowisko i pokaz spektaklu „Pola Nireńska. Próba otwarta”.
Zależy nam na stworzeniu miejsca, w którym uczestnicy będą mogli spędzić cały dzień, swobodnie przechodzić między wydarzeniami i w pełni poczuć atmosferę festiwalowego weekendu. Jeśli bliskie są Ci wartości otwartości, dialogu, współpracy i lokalnego działania – to miejsce jest również dla Ciebie!
Zostań wystawcą Miasteczka Festiwalowego Festiwalu Łódź Wielu Kultur!
Masz pomysł, który zasługuje na publiczność? Tworzysz z misją, prowadzisz lokalną inicjatywę, organizujesz warsztaty, tworzysz sztukę, rękodzieło albo dopiero szukasz swojej pierwszej sceny, żeby pokazać się szerszemu gronu?
Zapraszamy do udziału w open call i współtworzenia Miasteczka Festiwalowego podczas Festiwalu Łódź Wielu Kultur 2026! Udział jest bezpłatny!
Czego szukamy?
Szukamy osób i inicjatyw, które chcą współtworzyć Miasteczko Festiwalowe – twórców, artystów, organizacji, kolektywów, animatorów, osób prowadzących warsztaty, wydawnictw oraz autorów autorskich projektów i produktów. Zależy nam na różnorodności, oryginalności i działaniach, które zapraszają do spotkania z publicznością.
Co zapewniamy?
Organizator zapewnia:
Warunki udziału
Każdy uczestnik Miasteczka Festiwalowego zobowiązuje się do:
Szczegółowy harmonogram działań, w tym godziny warsztatów i liczba uczestników, zostanie ustalony indywidualnie z zakwalifikowanymi osobami i inicjatywami.
Jak się zgłosić?
Aby zgłosić się w OPEN CALLu należy wypełnić formularz znajdujący się pod podanym linkiem: https://forms.gle/Q3w4nAmTDUeihZvQA
Harmonogram
- rozpoczęcie naboru: poniedziałek, 10.08
- zakończenie naboru: czwartek, 20.08
- ogłoszenie wyników: wtorek, 25.08
- czas trwania Miasteczka Festiwalowego: sobota-niedziela, 19-20.09
Kryteria wyboru
Zgłoszenia będziemy oceniać pod względem:
- pomysłu na udział w Miasteczku Festiwalowym i jego wartości dla publiczności,
- jakości i autorskiego charakteru proponowanych działań, projektów lub produktów,
- zgodności z charakterem Festiwalu Łódź Wielu Kultur,
- różnorodności i uzupełniania programu Miasteczka Festiwalowego,
- gotowości do współtworzenia otwartej przestrzeni spotkań, dialogu i wymiany.
Zapraszamy do współtworzenia wyjątkowej przestrzeni, w której spotkają się twórcy, artyści, lokalne inicjatywy i publiczność Festiwalu Łódź Wielu Kultur. Miasteczko Festiwalowe będzie miejscem prezentacji różnorodnych działań, rozmów, inspiracji i wspólnego odkrywania nowych pomysłów.
Kontakt
Alicja Sitek – Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Piotr Rembowski – Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Spacer będzie stanowił opowieść o najmłodszych mieszkańcach getta w Litzmannstadt: ich codzienności, lęku i próbach zachowania choćby pozorów normalności w skrajnie nienormalnych warunkach.
Były niemal rówieśniczkami. Połączyło je doświadczenie uwięzienia w łódzkim getcie. Po wojnie opowiedziały o Zagładzie w zupełnie odmienny sposób.
W czasie spaceru Łódzki Szlak Kobiet przyjrzy się losom Chavy Rosenfarb – jednej z najwybitniejszych pisarek tworzących w języku jidysz, autorki monumentalnego „Drzewa życia”, oraz Aliny Szapocznikow – światowej sławy rzeźbiarki, której twórczość stała się opowieścią o cielesności, seksualności, ale także traumie. Odwiedzimy miejsca związane z życiem codziennym getta, przywołamy fragmenty wspomnień i literatury. Zastanowimy się, jak przestrzeń dawnej dzielnicy zamkniętej zachowuje pamięć o obu artystkach.
Spacer będzie także próbą odpowiedzi na pytanie, jak doświadczenie wczesnej młodości spędzonej w getcie wpłynęło na ich późniejszą twórczość. Dlaczego Chava Rosenfarb uczyniła z pamięci o getcie najważniejszy motyw swoich utworów, podczas gdy Alina Szapocznikow niemal nigdy nie mówiła o nim wprost, pozostawiając jedynie ślady pamięci zapisane w rzeźbach?
Wydarzenie towarzyszy obchodom 82. rocznicy likwidacji Litzmannstadt-Getto oraz Roku Aliny Szapocznikow w Łodzi.
Ekspozycja pokazuje artystkę przez pryzmat historii oraz kontekst konkretnych miejsc, w których żyła i tworzyła. Podczas spotkania autorki przybliżą te biograficzne wątki i opowiedzą o kulisach pracy nad wystawą.
Ze względu na charakter prezentowanych treści spacer przeznaczony jest dla osób powyżej 13. roku życia. Młodsze dzieci uczestniczą w wydarzeniu na wyłączną odpowiedzialność opiekunów.
Wydarzenie towarzyszy obchodom Roku Aliny Szapocznikow.
Zapraszamy na wyjątkowe spotkanie dedykowane dr. Leonowi Weintraubowi – Łodzianinowi ocalałemu z getta łódzkiego oraz obozów Auschwitz-Birkenau, Gross-Rosen i Flossenbürg, lekarzowi, Orędownikowi Pojednania oraz Honorowemu Obywatelowi Miasta Łodzi. Co niezwykłe, dr Weintraub odwiedzi nas w tym roku jako stulatek!
Tego dnia odbędzie się także światowa premiera dokumentu „L'dor vador”, zrealizowanego przez dwóch niemieckich twórców, braci Deana i Davida Körzdörferów.
Warto być z nami, gdyż – tak jak mówi przewodniczący Yad Vashem, Dani Dayan: „Znajdujemy się na rozdrożu pokoleniowym – nic nie zastąpi spojrzenia w oczy Ocalałego.”
W programie wydarzenia:
O filmie „L'dor vador”:
Dokument przedstawia rok z życia Leona Weintrauba – Łodzianina, od 1969 roku mieszkającego w Sztokholmie. Kamera towarzyszy mu w miejscach pamięci, podczas dyskusji z młodzieżą, rozmów z żoną oraz w poruszającym dialogu z jego dziećmi: Emilią Rotstein i Robertem Weintraubem. To opowieść o międzypokoleniowej odpowiedzialności i o tym, jak trauma wojennych doświadczeń przekazywana jest z pokolenia na pokolenie – l'dor vador (z hebr. z pokolenia na pokolenie). Zdanie Emilii Rotstein, córki Leona Weintrauba: „Zapomnienie oznaczałoby ponowne odebranie życia ofiarom” stanowi ideowe centrum filmu i stanie się osią punktu wyjścia do rozmowy z publicznością.
Biogramy gości:
Sesje VR odbywają się co pół godziny
26 sierpnia w godz. 12:00-17:30 i 27 sierpnia w godz. 13:00-16:00
"Reich of Ashes: Journey of Survival" to immersyjne doświadczenie VR, które poprzez połączenie filmowej narracji, przestrzennego obrazu i osobistych świadectw przybliża historie osób doświadczających prześladowań i walki o przetrwanie podczas II wojny światowej.
Zaprezentowana zostanie pierwsza część doświadczenia, poświęcona życiu i przetrwaniu w gettach. Zawiera ona m.in. sceny z udziałem Leona Weintrauba, Ocalałego z getta łodzkiego. Jego osobiste świadectwo stanowi szczególnie cenny element doświadczenia dla mieszkańców Łodzi i pozwala spojrzeć na historię miasta przez pryzmat bezpośredniego doświadczenia jej mieszkańca.
Projekt Infinite Frame Media, prezentowany będzie dzięki współpracy z Fundacją Virtual Horizons.
W ubiegłym roku autorka działania site-specific „Mapa pamięci. Tu-tam-kiedyś-dziś” Patrycja Dołowy wraz z innymi żydowskimi potomkami łodzian, na co dzień mieszkającymi w różnych miejscach na świecie, wspólnie wpuścili swoje współczesne, rodzinne i osobiste historie w tkankę miasta, z którego pochodzą ich przodkowie. W każdym z miejsc wraz z opowieścią umieszczono mały obiekt i zasadzono zioła. W międzyczasie pojawiły się kolejne miejsca i historie potomków, wywodzące się i na nowo spotykające właśnie w Łodzi.
W tym roku wspólnie pomożemy tym historiom się ukorzenić – a może już się im to udało? Pójdziemy szlakiem osobistych historii różnych pokoleń, gdzie w każdym z miejsc te prywatne opowieści spotkają się z historią miasta dzięki przewodniczce Milenie Wicepolskiej-Góralczyk. Gościnią specjalną spaceru będzie Hana Svirsky, Ocalona przed gettem i Zagładą przez jej nianię, Zofię Libich.
Od 2004 roku w Parku Ocalałych sadzone są Drzewa Pamięci dedykowane osobom bądź rodzinom, które przeżyły wojnę. Co roku dochodzą nowe nazwiska. Sadzą je Ocalali albo ich potomkowie, dzieci, niekiedy wnukowie, którzy przyjeżdżają z różnych zakątków świata. W tej chwili w Parku Ocalałych jest już niemal 700 Drzew Pamięci.
Uroczystemu wydarzeniu nadania sześciu certyfikatów Drzew Pamięci, w tym dedykowanego Alinie Szapocznikow, będzie akompaniował Chór Dziecięcy Miasta Łodzi.
„Jako dziecko leżałam na trawie, patrzyłam w korony drzew i zastanawiałam się, czy lepiej być człowiekiem, czy drzewem. Nie pamiętam już, jakie argumenty przemawiały za jednym i drugim, ale samo pytanie zostało ze mną na długo. Dziś wraca szczególnie mocno.
W 2023 roku na budynku Centrum Dialogu im. Marka Edelmana namalowałam mural „Drzewo życia”. Powstał z okazji 600-lecia Łodzi i był poświęcony pamięci oraz twórczości Chavy Rosenfarb, autorki trzytomowej powieści Drzewo życia, opowiadającej o życiu w łódzkim getcie.
Trzy lata później wracam do Parku Ocalałych. Tym razem nie z jednym obrazem, ale z projektem „Drzewo życia – ćwiczenia z czułości”.
Projekt jest częścią badań naukowych dotyczących inkluzywności sztuki, prowadzonych we współpracy z Akademią Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi oraz Centrum Dialogu im. Marka Edelmana. Jest interaktywny i interdyscyplinarny. Składa się z kilku działań o różnym charakterze, ale wszystkie łączy jeden bohater: drzewo.
Drzewo jest z nami właściwie od zawsze. Towarzyszy wszystkim kulturom i religiom świata. Daje tlen, cień, schronienie i materiał do budowania. Jest zapisem czasu i nośnikiem pamięci. Bywało bóstwem, symbolem raju, osią i łącznikiem światów. Pod drzewami odbywały się spotkania i narady, na drzewach zawieszano prośby i dary. A kiedy trzeba, drzewo staje się placem zabaw, punktem orientacyjnym albo stojakiem na rowery. Jest częścią wielkich opowieści i zupełnie zwyczajnej codzienności.
Mogłabym wyliczać bez końca. Zamiast tego próbuję opowiedzieć o naszej relacji z drzewami poprzez działania, obrazy, dotyk, ruch i wspólne doświadczenie.
„Drzewo zapisu” to ręcznie haftowane obiekty zawieszone na drzewie. Nawiązują do dawnych drzew wotywnych – chwalebno-proszebnych – na których pozostawiano kawałki tkanin, wstążki, prośby i podziękowania. Haftując, wracam również do własnej historii: do mojej mamy, babć i prababć, do umiejętności przekazywanych z rąk do rąk i z pokolenia na pokolenie. Dawny gest przenoszę do współczesnego parku. Lampiony stają się symbolicznym darem dla drzew, ale też zapisem pamięci o tych, którzy byli przed nami.
Animowany, interaktywny obraz cyfrowy „Samopodobieństwo” wyrasta z zupełnie innego sposobu patrzenia. Jego punktem wyjścia są fraktale – struktury, których podobne formy powtarzają się w różnych skalach i które odnajdujemy w całym świecie organicznym. W gałęziach drzew, systemach korzeniowych, unerwieniu liści, rzekach czy naczyniach krwionośnych. Interesuje mnie ta powtarzalność form, ale również zdarzeń i znaczeń. To, że mały fragment potrafi opowiedzieć coś o większej całości.
„Całuny drzew” są zaproszeniem do odkrywania Parku Ocalałych nie poprzez jego plan, pomniki czy szerokie alejki, ale poprzez detal. Chciałabym, żebyście podeszli do drzew. Dotknęli ich. Przyjrzeli się korze, spękaniom, naroślom, śladom czasu. Żeby na chwilę zmienić skalę patrzenia.
Na małych fragmentach bawełnianej tkaniny będzie można wykonać frotaż kory wybranego drzewa i zabrać go ze sobą. Powstanie niewielki, materialny zapis spotkania – nie tyle pamiątka z parku, ile pamiątka konkretnego drzewa. Gest podobny do tego, czego uczą leśne kąpiele: zwolnić, podejść bliżej, uruchomić inne zmysły niż wzrok i przez chwilę po prostu być obok.
Jest jeszcze działanie performatywne związane ze zbieraniem patyków. Będę je gromadzić, aż będzie ich wystarczająco dużo, by zaprosić Was do wspólnego ogniska. Ten prosty gest prowadzi do kolejnej historii – „historii przemiany”.
Drzewo staje się drewnem. Drewno może stać się ogniem, a później węglem drzewnym. Węgiel może pozostawić ślad, stać się rysunkiem, obrazem, kolejnym początkiem. Interesuje mnie myśl, że zmiana jednej formy w drugą nie musi oznaczać końca. Materia zmienia swoje właściwości i funkcję, ale nadal może uczestniczyć w kolejnych opowieściach.
„Drzewo życia – ćwiczenia z czułości” nie jest więc wystawą, którą ogląda się wyłącznie z dystansu. Trzeba wejść do parku, chodzić, szukać, dotykać, zbierać, zostawiać ślady i zabierać je ze sobą. Niektóre rzeczy zobaczymy od razu, inne wymagają zatrzymania.
Może właśnie dlatego wraca do mnie pytanie z dzieciństwa: czy lepiej być człowiekiem, czy drzewem?
Dzisiaj chyba nie potrzebuję już na nie odpowiedzi.
W 2023 roku zaczęło się od jednego Drzewa życia namalowanego na ścianie. Teraz drzew jest wiele. Rosną w parku, pojawiają się w obrazie cyfrowym, w hafcie, na kawałkach tkaniny, w zbieranych patykach, w ogniu i węglu.
I wygląda na to, że ta opowieść będzie trwać".
Ola Ignasiak
O artystce:
Ola Ignasiak (ur. 1982 w Łodzi) jest artystką wizualną, malarką oraz autorką instalacji realizowanych w przestrzeni publicznej. Ukończyła z wyróżnieniem Akademię Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi, gdzie zdobyła dyplom z malarstwa (2007) oraz projektowania biżuterii (2011). W 2018 roku uzyskała stopień doktory sztuk pięknych. Pracuje jako wykładowczyni akademicka, prowadząc Pracownię Działań Malarskich w Przestrzeni Publicznej na swojej macierzystej uczelni. W swojej praktyce artystycznej łączy malarstwo, performans i instalację, często realizowane w przestrzeni miejskiej. Od 2011 roku tworzy projekty site-specific, koncentrując się na relacjach pomiędzy kolorem, przestrzenią i doświadczeniem społecznym. Jest autorką projektu „Odszarzanie miasta”, prezentowanego i nagradzanego w Polsce oraz za granicą, a także uczestniczką licznych wystaw indywidualnych i zbiorowych. Jest stypendystką Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Miasta Łodzi, a także współzałożycielką Slow Painting Studio.
Pokaz będzie inspirowany twórczością Aliny Szapocznikow i będzie stanowił zwieńczenie pracy dzieci i młodzieży biorących udział w półkoloniach organizowanych w Centrum Dialogu pn. „Wyprawa po tożsamość”.
Trwa Rok Aliny Szapocznikow. Artystka urodziła się sto lat temu w Kaliszu, dzieciństwo spędziła w Pabianicach, a w czasie wojny trafiła do łódzkiego getta. Świetną biografię Szapocznikow wydał w 2015 roku Marek Beylin. Nad kolejną opowieścią o życiu rzeźbiarki pracuje obecnie Weronika Kostyrko, autorka książek o Poli Nireńskiej i Róży Luksemburg. Co nowego można powiedzieć o Alinie? Czy Kostyrko udało się dotrzeć do nowych materiałów?
Projekt „Litzmannstadt-Getto Memorial” to poruszające wydarzenie muzyczne, powołane do życia specjalnie z okazji obchodów 82. rocznicy likwidacji Litzmannstadt-Getto. Inicjatorem i sercem tego przedsięwzięcia jest Mikołaj Trzaska – wybitny saksofonista i kompozytor muzyki filmowej, który od lat w swojej twórczości głęboko dotyka tematyki losów żydowskich, żydowskiej tradycji, a także jest piewcą współczesnej muzyki intuicyjnej.
Trzaska od lat tworzy na mapie kultury swoiste archipelagi – społeczności twórców i słuchaczy, które na moment zatrzymują się w miejscach naznaczonych historią, by wspólnie przeżywać i tworzyć. Najważniejszym elementem tej pracy jest budowanie muzycznej wspólnoty zdolnej do wyrażenia skomplikowanych emocji, jakie niesie ze sobą nasz współczesny, trudny czas. Koncert stanie się rodzajem artystycznego komentarza do rzeczywistości – próbą przepracowania lęków i traum poprzez sztukę, której zadaniem jest przyniesienie słuchaczom poczucia głębokiego oczyszczenia, ulgi i wzajemnej empatii.
Osią koncertu będą autorskie, przepełnione emocjami kompozycje Mikołaja Trzaski. Kulminacyjnym i niezwykle poruszającym punktem programu będzie premiera utworu specjalnie dedykowanego Marianowi Turskiemu – ocalałemu z łódzkiego getta, którego niezłomny głos i autorytet moralny stanowią inspirację dla kolejnych pokoleń. Zapraszamy na wieczór pełen wrażliwości!
Skład zespołu:
O artystach:
W imieniu gospodyni uroczystości, Prezydent Miasta Łodzi Hanny Zdanowskiej, zapraszamy na uroczyste obchody 82. rocznicy likwidacji Litzmannstadt-Getto.
UWAGA! W tym roku uroczystości wyjątkowo odbędą się w piątek, 28 sierpnia. Przesunięcie wynika z faktu, że 29 sierpnia przypada sobota – święty dzień w judaizmie (szabat).
Łódź pamięta o swoich mieszkańcach, a także o tysiącach Żydów z podłódzkich miasteczek oraz wielu miast w Europie, którzy stracili tu życie lub zostali stąd wywiezieni do obozów zagłady (łącznie przez getto przeszło ponad 200 tysięcy osób). 29 sierpnia to symboliczna data – w sierpniu 1944 r. z getta wywieziono do Auschwitz-Birkenau ostatnich mieszkańców.
Podczas uroczystości głos zabiorą Ocalali: Leon Weintraub oraz Hana Svirsky. Oprawę muzyczną zapewni Chór Dziecięcy Miasta Łodzi.
Wydarzenie będzie tłumaczone na język angielski. Transmisja z tłumaczeniem na PJM będzie dostępna na profilach FB ([fb.com/centrumdialogulodz](https://fb.com/centrumdialogulodz)) oraz YouTube ([youtube.com/centrumdialoguwlodzi](https://youtube.com/centrumdialoguwlodzi)).
Organizatorzy: Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi oraz Muzeum Tradycji Niepodległościowych – Oddział Stacja Radegast.
Zapraszamy na rozmowę z przedstawicielami drugiego pokolenia Ocalałych z Zagłady — Mikołajem Trzaską i Mikołajem Grynbergiem — oraz psychoterapeutką psychoanalityczną i superwizorką Joanną Chmarzyńską-Golińską o zjawisku dziedziczenia traumy i sposobach pamiętania o trudnej przeszłości. Punktem wyjścia jest projekt „Warstwy pamięci”, w ramach którego artyści i badacze przyglądają się wypartym historiom oraz przerwanej tkance pamięci w miejscach o skomplikowanej tożsamości.
Uczestnicy zastanowią się, jak mówić o międzypokoleniowym bólu, utracie tożsamości i powojennych przesiedleniach bez wpadania w „licytację na cierpienie”. Rozmowa dotyczyć będzie także roli sztuki jako bezpiecznego narzędzia pozwalającego przełamać dyktat milczenia.
Świecka chewruta to program Fundacji Miszpucha, zapoczątkowany przez Patrycję Dołowy i Marysię Świetlik. Chewruta (z aramejskiego: „wspólnota”) w tradycji żydowskiej oznacza metodę wspólnego studiowania i dyskutowania nad tekstem. W kontekście świeckim są to teksty literackie i kultury. Nikt tu nie występuje w roli eksperta – każdy może podzielić się opinią i zadać pytanie.
Podczas spotkania będziemy czytać i studiować fragment tekstu Chavy Rosenfarb (bohaterki wystawy „W Łodzi jesteśmy zakorzenieni”). Wspólne czytanie połączone będzie z szabatową kolacją, zapaleniem świec i dzieleniem się chałą.
Stacja kolejowa getta pierwotnie pełniła funkcje przeładunkowe. Z czasem stała się bramą do izolacji dla prawie 35 tys. osób wsiedlonych oraz ostatnim przystankiem przed Zagładą dla około 120 tys. wywiezionych stąd osób. Spacer obejmie obszar Stacji Radegast oraz Pomnik Zagłady Litzmannstadt Getto.
Spacer przeznaczony dla osób powyżej 13. roku życia. Młodsze dzieci uczestniczą na odpowiedzialność opiekunów.
Ekspozycja buduje narrację wokół konkretnych dzieł artystki. Prowadzi przez wątki kobiecości, wolności, relacji międzyludzkich oraz dekonstrukcji ciała wobec konsumpcjonizmu. Prezentuje również graniczne doświadczenia Szapocznikow – traumę Zagłady i zmaganie z chorobą, które rzeźbiarka przekuwała bezpośrednio w artystyczną materię.
W Centrum Dialogu działa już system nawigacji dźwiękowej dla osób z niepełnosprawnością wzroku. Dzięki aplikacji TOTUPOINT mogą Państwo łatwiej poruszać się po budynku i Parku Ocalałych.
Zwiększamy dostępność instytucji, dzięki realizacji projektu „Dostępny Dialog – projektowanie uniwersalne w Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi”.
Przedsięwzięcie grantowe jest realizowane w ramach projektu Projektowanie uniwersalne kultury – dostępność w instytucjach kultury finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach działania 3.3 „Systemowa poprawa dostępności” Priorytetu III „Dostępność i usługi dla osób z niepełnosprawnościami” Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 realizowanego przez Narodowe Centrum Kultury

{gallery}totupoint_puk{/gallery}